17. Podatek dochodowy

Zasady rachunkowości

Podatek dochodowy ujmowany jest jako podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy bieżący ujmowany jest w rachunku zysków i strat. Podatek dochodowy odroczony w zależności od źródła pochodzenia różnic przejściowych, ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w innych dochodach całkowitych.

Podatek bieżący

Podatek dochodowy bieżący obliczany jest na podstawie zysku księgowego brutto skorygowanego o przychody, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie są zaliczane do przychodów podatkowych, przychody podatkowe niebędące przychodami księgowymi, koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów i koszty podatkowe niebędące kosztami księgowymi, zgodnie z właściwymi przepisami prawa podatkowego. Pozycje te obejmują głównie przychody i koszty z tytułu odsetek naliczonych do otrzymania i zapłacenia, odpisy z tytułu utraty wartości należności oraz rezerwy na zobowiązania pozabilansowe.

Podatek dochodowy odroczony

Podatek dochodowy odroczony ujmowany jest w wysokości różnicy pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową dla celów raportowania finansowego. Grupa Kapitałowa tworzy rezerwy oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej odpowiednio po stronie aktywów lub zobowiązań. Zmiana stanu rezerw oraz aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego zaliczana jest do obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego z wyjątkiem skutków wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, wyceny instrumentów zabezpieczających i zysków i strat aktuarialnych oraz odnoszonych na inne dochody całkowite, w przypadku których zmiany stanu rezerw oraz aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego są rozliczane z innymi dochodami całkowitymi. Przy ustalaniu podatku dochodowego odroczonego uwzględnia się wartość aktywów i rezerw na odroczony podatek na początek i koniec okresu sprawozdawczego.

Wartość bilansowa składników aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego i ulega stosownemu obniżeniu, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na koniec okresu sprawozdawczego lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na koniec okresu sprawozdawczego.

Grupa Kapitałowa dla spółek działających na terytorium Polski stosuje dla odroczonego podatku dochodowego stawkę podatkową w wysokości 19%, dla spółek działających na terytorium Ukrainy w wysokości 18%, dla spółek działających na terytorium Szwecji w wysokości 22%.

Grupa Kapitałowa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.

Informacje finansowe

Obciążenie podatkowe

 20162015
   
Bieżące obciążenie podatkowe(1 243,1)(647,9)
Odroczony podatek dochodowy z tytułu różnic przejściowych336,058,4
Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat (907,1) (589,5)
Obciążenie podatkowe wykazane w innych dochodach całkowitych z tytułu różnic przejściowych129,6(16,1)
   
Razem (777,5) (605,6)

Spółki Grupy Kapitałowej są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Wartość ustalonego bieżącego zobowiązania Spółek przekazywana jest na rzecz właściwych dla nich miejscowo urzędów administracji podatkowej.

Ostateczne uregulowanie zobowiązania poszczególnych Spółek Grupy Kapitałowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 rok nastąpi z zachowaniem terminów przewidzianych przepisami właściwego dla nich prawa podatkowego.

Uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej

 20162015
   
Wynik finansowy brutto przed opodatkowaniem3 783,23 190,7
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19%(718,8)(606,2)
Efekt innych stawek podatkowych jednostek zagranicznych0,40,1
Wpływ trwałych różnic pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym:(238,7)(12,8)
utworzenie odpisu aktualizującego wartość inwestycji w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsiewzięcia niestanowiącego kosztów uzyskania przychodów(5,5)-
odpisy aktualizujące ekspozycje kredytowe niestanowiące kosztów uzyskania przychodów(17,8)(3,4)
opłata ostrożnościowa BFG(26,5)(17,7)
podatek od instytucji finansowych(157,5)-
pozostałe różnice trwałe(31,4)8,3
Wpływ innych różnic pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym darowizny i nadpłaty49,628,1
Rozliczenie straty podatkowej0,41,3
   
Podatek dochodowy wykazany w rachunku zysków i strat(907,1)(589,5)
     
Efektywna stopa podatkowa23,98%18,48%
   
Różnica przejściowa wynikająca z podatku odroczonego wykazana w rachunku zysków i strat336,058,4
Razem bieżące obciążenie podatkowe wykazywane w rachunku zysków i strat, w tym: (1 243,1) (647,9)
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19%(1 243,5)(648,0)
Efekt innych stawek podatkowych jednostek zagranicznych0,40,1

W myśl zasad dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, kontrola prawidłowości rozliczeń z tytułu podatków może być przeprowadzona w okresie 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin złożenia odpowiedniej deklaracji podatkowej.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego netto

REZERWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO31.12.2015Rachunek zysków i stratInne dochody całkowiteEfekt objęcia kontrolą jednostek zależnych31.12.2016
      
Odsetki naliczone od należności (kredytów)260,7(24,2)--236,5
Odsetki skapitalizowane od kredytów mieszkaniowych w sytuacji normalnej129,0(10,6)--118,4
Odsetki od papierów wartościowych27,615,3--42,9
Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowegomajątku trwałego i wartości niematerialnych342,8(13,5)--329,3
Dodatnie różnice przejściowe dotyczące spółek Grupy Kapitałowej31,82,7(3,6)-30,9
      
Rezerwa brutto z tytułu podatku
odroczonego,w tym:
791,9 (30,3) (3,6) - 758,0
      
AKTYWO Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO     
      
Odsetki naliczone od zobowiązań161,4(56,0)  105,4
Wycena pochodnych instrumentów finansowych0,2178,87,3 186,3
Wycena papierów wartościowych(26,7)46,0114,3 133,6
Rezerwa na świadczenia pracownicze84,8 (0,4) 84,4
Odpisy z tytułu utraty wartości ekspozycji kredytowych579,116,7  595,8
Wpływ wyceny według zamortyzowanego kosztu-   -
Korekta wyceny metodą liniową i ESP474,497,8  572,2
Pozostała wartość ujemnych różnic przejściowych131,5(47,7)  83,8
Ujemne różnice przejściowe dotyczące spółek Grupy Kapitałowej257,070,14,8412,7744,6
      
Aktywo brutto z tytułu podatku odroczonego 1 661,7 305,7 126,0 412,7 2 506,1
      
Łączny efekt różnic przejściowych869,8336,0129,6412,71 748,1
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego(prezentowana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej)31,8   30,9
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej)901,6   1 779,0

Informacje o istotnych sprawach podatkowych

Na dzień 31 grudnia 2015 roku spółka PKO Bankowy Leasing Sp. z o.o. (Spółka) wykazała należność w wysokości 20,4 miliona PLN z tytułu nadpłaty podatku VAT i odsetek karnych od zaległości podatkowych w związku ze złożonymi w grudniu 2014 roku korektami deklaracji VAT za okresy rozliczeniowe od stycznia 2011 roku do czerwca 2013 roku. W dniu 7 stycznia 2015 roku Spółka dokonała zapłaty zaległości w podatku VAT wraz z odsetkami karnymi, jednocześnie występując w dniu 26 stycznia 2015 roku z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku. W dniu 6 lutego 2015 roku Urząd Skarbowy w Łodzi (US) wydał niekorzystne dla Spółki postanowienia w przedmiocie rozliczenia nadpłat i zwrotów VAT za okresy rozliczeniowe od stycznia 2011 roku do czerwca 2013 roku na poczet zaległości podatkowych w podatku VAT uznając, że rozliczenie zwrotów i nadpłat podatku VAT na poczet zaległości w podatku VAT następuje dopiero w dacie złożenia deklaracji korygujących i wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a nie w dacie zapłaty podatku w wysokości wyższej niż należna jak argumentowała Spółka.

W dniu 19 lutego 2015 roku Spółka złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi i następnie w dniu 14 sierpnia 2015 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na zastosowany przez US w postanowieniu z dnia 6 lutego 2015 roku sposób rozliczenia nadpłat i zwrotów na poczet zaległości, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej skutkujące błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem przepisów Ordynacji podatkowej oraz niezastosowaniem zasady proporcjonalności w zakresie naliczenia odsetek od zaległości podatkowych. W dniu 30 grudnia 2015 roku WSA wydał wyrok korzystny dla Spółki uchylając zaskarżone postanowienia Urzędu Skarbowego z dnia 6 lutego 2015 roku i podtrzymując zarzuty Spółki w zakresie zastosowania przez organy podatkowe błędnej wykładni przepisów Ordynacji podatkowej i niezastosowania zasady proporcjonalności. W dniu 19 lutego 2016 roku Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). W dniu 30 sierpnia 2016 roku NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania uznając, że przepisy Ordynacji podatkowej są wystarczająco precyzyjne, a organy zastosowały je prawidłowo. W dniu 10 stycznia, 13 stycznia i 8 lutego 2017 roku WSA oddalił wszystkie skargi Spółki w sprawie zaliczenia nadpłat i zwrotów w przedmiotowej sprawie.

W związku z wyrokiem NSA oraz wyżej wymienionymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA utworzyła w 2016 roku pełny odpis aktualizujący na wyżej opisaną należność oraz pozostałe należności i zobowiązania ogółem w kwocie 21,1 miliona PLN.