59. Koncentracja ryzyka kredytowego w grupie kapitałowej

Grupa Kapitałowa definiuje ryzyko koncentracji kredytowej jako ryzyko wynikające z istotnego zaangażowania wobec pojedynczych podmiotów lub grup podmiotów, których zdolność spłaty zadłużenia zależna jest od wspólnego czynnika ryzyka.

Koncentracja wobec największych podmiotów

Ustawa Prawo bankowe określa limity maksymalnego zaangażowania Banku, mające przełożenie na Grupę Kapitałową. Ryzyko koncentracji zaangażowań wobec pojedynczych klientów oraz grup powiązanych klientów monitorowane jest zgodnie z Rozporządzeniem CRR, zgodnie z którym Grupa Kapitałowa nie przyjmuje na siebie ekspozycji wobec klienta lub grupy powiązanych klientów, której wartość przekracza 25% wartości jej uznanego kapitału.

Na dzień 31 grudnia 2016 roku oraz na dzień 31 grudnia 2015 roku limity koncentracji nie były przekroczone. Na dzień 31 grudnia 2016 największe zaangażowanie wobec pojedynczego podmiotu wyniosło 10,4% uznanego kapitału skonsolidowanego (na dzień 31 grudnia 2015 roku 15,2%). Wśród 20 największych kredytobiorców Grupy Kapitałowej występują wyłącznie klienci.

31.12.201631.12.2015
Lp.Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangazowanie pozabilansowe i kapitałowe*Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałoweLp.Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangazowanie pozabilansowe i kapitałowe*Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe
1.3 200,01,16%1.4 107,31,55%
2.2 887,21,05%2.2 721,71,03%
3.2 450,00,89%3.2 080,00,79%
4.2 371,10,86%4.1 910,40,72%
5.2 064,50,75%5.1 841,90,70%
6.1 582,60,57%6.1 668,60,63%
7.1 570,70,57%7.1 593,90,60%
8.1 481,90,54%8.1 216,60,46%
9.1 435,40,52%9.1 212,60,46%
10.1 080,90,39%10.1 007,80,38%
11.992,00,36%11.965,10,37%
12.955,60,35%12.964,00,36%
13.882,60,32%13.894,80,34%
14.871,70,32%14.870,90,33%
15.828,40,30%15.852,90,32%
16.773,60,28%16.811,40,31%
17.761,10,28%17.790,60,30%
18.704,90,26%18.771,20,29%
19.671,50,24%19.748,70,28%
20.618,20,22%20.704,20,27%
Razem28 183,910,21%Razem27 734,610,49%

*  Zaangażowanie pozabilansowe uwzględnia zobowiązanie wynikające z transakcji pochodnych w kwocie równej ich ekwiwalentowi bilansowemu.

Koncentracja wobec największych grup kapitałowych

Największa koncentracja zaangażowania Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego w grupę kapitałową kredytobiorców wynosi 1,14% portfela kredytowego Grupy Kapitałowej (na dzień 31 grudnia 2015 roku 1,61%). Wśród 5 największych grup kapitałowych występują wyłącznie klienci PKO Banku Polskiego SA

Na dzień 31 grudnia 2016 roku oraz 31 grudnia 2015 roku największa koncentracja zaangażowania grupy kapitałowej wyniosła 10,2% uznanego kapitału Grupy Kapitałowej (na dzień 31 grudnia 2015 roku 15,7%).

31.12.201631.12.2015
Lp.Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangazowanie pozabilansowe i kapitałowe*Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałoweLp.Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangazowanie pozabilansowe i kapitałowe*Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe
1.3 160,21,14%1.4 247,71,61%
2.2 467,70,89%2.3 288,91,24%
3.2 396,50,87%3.2 925,71,11%
4.2 118,30,77%4.2 746,01,04%
5.2 090,60,76%5.2 045,70,77%
Razem 12 233,34,43%Razem 15 254,05,77%

* zaangażowanie pozabilansowe uwzględnia zobowiązanie wynikające z transakcji pochodnych w kwocie równej ich ekwiwalentowi bilansowemu

Koncentracja wobec sekcji branżowych

W stosunku do 31 grudnia 2015 roku wzrosło zaangażowanie Grupy Kapitałowej w sekcje branżowe o blisko 12 miliardów PLN. Wzrost zaangażowania wynika z włączenia do Grupy PKO Leasing SA Grupy Raiffeisen-Leasing Polska SA oraz wzrostu zaangażowania w sekcje branżowe w portfelu kredytowym Banku. Łączne zaangażowanie w cztery największe grupy branż „Przetwórstwo przemysłowe”, „Działalność związana z obsługą nieruchomości”, „Handel hurtowy i detaliczny (…)” oraz „Administracja publiczna i obrona narodowa” wyniosło ok. 54% wartości portfela kredytów objętych analizą branżową.

Strukturę zaangażowania według sekcji branżowych według stanu na dzień 31 grudnia 2016 roku oraz na dzień 31 grudnia 2015 roku prezentuje poniższa tabela:

SekcjaNazwa sekcji31.12.201631.12.2015
  ZaangażowanieLiczbapodmiotówZaangażowanieLiczbapodmiotów
CPrzetwórstwo przemysłowe16,95%11,35%17,73%11,34%
LDziałalność związana z obsługą nieruchomości14,69%17,09%16,62%19,94%
GHandel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów14,88%23,74%15,14%24,13%
FBudownictwo5,66%10,02%8,17%10,93%
OAdministracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne7,04%0,36%9,08%0,49%
DWytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych1,85%0,18%2,01%0,18%
Pozostałe zaangażowania38,93%37,26%31,25%32,99%
Razem100,00%100,00%100,00%100,00%

Powyższa struktura branżowa nie uwzględnia zaangażowania wynikającego z tytułu dłużnych papierów wartościowych przekwalifikowanych z kategorii „dostępne do sprzedaży” do kategorii „kredyty i pożyczki udzielone klientom”.

Koncentracja wobec regionów geograficznych

Portfel kredytowy Grupy Kapitałowej jest zdywersyfikowany pod względem koncentracji geograficznej.

Struktura portfela kredytowego według regionów geograficznych rozróżniana jest w Grupie Kapitałowej ze względu na obszar klienta Banku – odrębna jest dla Obszaru Rynku Detalicznego (ORD), odrębna dla Obszaru Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (OKI).

Na dzień 31 grudnia 2016 roku największa koncentracja portfela kredytowego ORD występuje w regionie warszawskim i katowickim (regiony te koncentrują około 25% portfela ORD).

Koncentracja geograficzna ryzyka kredytowego w Obszarze Klienta Detalicznego31.12.201631.12.2015
   
warszawski14,35%14,02%
katowicki10,82%10,78%
poznański9,85%9,82%
krakowski9,06%9,09%
łódzki8,76%8,90%
wrocławski9,15%8,87%
gdański8,64%8,60%
bydgoski7,43%7,56%
lubelski6,87%7,05%
białostocki6,42%6,51%
szczeciński6,17%6,17%
centrala0,83%0,97%
pozostałe0,84%0,99%
Ukraina0,81%0,67%
Suma końcowa100,00%100,00%

Na dzień 31 grudnia 2016 roku największa koncentracja portfela kredytowego OKI występuje w makroregionie centralnym i w centrali Banku (odpowiednio 28% i 16% portfela ORK).

Koncentracja geograficzna ryzyka kredytowego w Obszarze Klienta Instytucjonalnego31.12.201631.12.2015
   
centrala16,20%19,64%
makroregion centralny28,42%17,08%
makroregion północny10,11%13,04%
makroregion zachodni9,65%10,60%
makroregion południowy9,42%9,96%
makroregion południowo-wschodni7,90%7,18%
makroregion północno-wschodni4,88%6,68%
makroregion południowo-zachodni6,28%6,46%
pozostałe6,99%9,16%
Szwecja0,15%0,20%
Suma końcowa100,00%100,00%
 

Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego

Na dzień 31 grudnia 2016 roku udział ekspozycji w walutach wymienialnych, innych niż PLN, w całym portfelu Grupy Kapitałowej wyniósł 24,2%, co oznacza spadek w relacji do 31 grudnia 2015 roku o około 1,0 p.p.

Największą część zaangażowania walutowego Grupy Kapitałowej stanowią ekspozycje w CHF i dotyczą one portfela kredytowego Banku. Udział kredytów w CHF stanowił na koniec 2016 roku około 59% portfela walutowego Grupy Kapitałowej, co oznacza spadek w relacji do końca 2015 roku o około 5 p.p. Kolejną grupę kredytów w walutach stanowią kredyty w EUR, udział tych kredytów w całym portfelu wyniósł na koniec 2016 roku 8%, zaś w portfelu walutowym 34%.

Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego31.12.201631.12.2015
PLN75,77%74,73%
Waluty obce, w tym:24,23%25,27%
CHF14,28%16,12%
EUR8,28%7,39%
USD1,10%1,32%
UAH0,38%0,35%
GBP0,04%0,03%
Razem100,00%100,00%
 

Inne rodzaje koncentracji

Grupa Kapitałowa analizuje strukturę portfela kredytów mieszkaniowych względem poziomów LTV. Na koniec 2016 roku, tak jak w 2015 roku, największa koncentracja występuje w przedziale LTV 71% - 90%.

Struktura portfela kredytów mieszkaniowych Grupy wg LTV31.12.201631.12.2015
0% - 50%25,34%23,18%
51% -70%22,35%19,38%
71% - 90%32,67%27,73%
91% - 100%9,10%13,54%
powyżej 100%10,54%16,17%
Razem100,00%100,00%

Zgodnie z rekomendacją S i T Komisji Nadzoru Finansowego Grupa Kapitałowa stosuje wewnętrzne limity związane z ekspozycjami kredytowymi klientów Grupy Kapitałowej określające apetyt na ryzyko kredytowe.

Na dzień 31 grudnia 2016 roku limity te nie zostały przekroczone.