Najważniejsze osiągnięcia

Działalność PKO Banku Polskiego SA – podmiotu dominującego Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA1

Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego SA prowadzi działalność biznesową w ramach segmentów, oferujących określone produkty i usługi adresowane do konkretnych grup klientów. Sposób podziału obszarów biznesowych zapewnia spójność z modelem zarządzania sprzedażą i oferowania klientom kompleksowej oferty produktowej obejmującej zarówno tradycyjne produkty bankowe, jak również bardziej złożone produkty o charakterze inwestycyjnym. Obecnie Grupa prowadzi swoją działalność biznesową w ramach segmentu detalicznego oraz segmentu korporacyjnego i inwestycyjnego.

Segment detaliczny

Segment detaliczny oferuje pełen zakres produktów i usług bankowych osobom prywatnym w ramach bankowości detalicznej i prywatnej. Ponadto obejmuje transakcje dokonywane z małymi i średnimi przedsiębiorstwami, deweloperami, spółdzielniami i zarządcami nieruchomości. Do produktów i usług oferowanych klientom tego segmentu należą m.in.: rachunki bieżące i oszczędnościowe, lokaty terminowe, usługi private banking, produkty ubezpieczeniowe i inwestycyjno-ubezpieczeniowe, karty kredytowe i debetowe, usługi bankowości elektronicznej, kredyty konsumpcyjne i mieszkaniowe, kredyty gospodarcze oraz leasing.

Liczba klientów: 9,2 mln

Wolumen kredytów: 146 mld

Wolumen depozytów: 162 mld

Segment korporacyjny i inwestycyjny

Segment korporacyjny i inwestycyjny obejmuje transakcje dokonywane z dużymi klientami korporacyjnymi i instytucjami finansowymi. Segment ten obejmuje następujące produkty i usługi: prowadzenie rachunków bieżących i lokat terminowych, przechowywanie papierów wartościowych, produkty walutowe i pochodne, kredyty gospodarcze oraz leasing i faktoring. W ramach tego segmentu PKO Banku Polskiego SA zawiera również samodzielnie lub w konsorcjum z innymi bankami umowy finansowania dużych projektów w formie kredytów oraz emisji nieskarbowych papierów wartościowych. Ponadto segment obejmuje działalność własną, tj. działalność inwestycyjną, działalność maklerską, transakcje międzybankowe, transakcje instrumentami pochodnymi i dłużnymi papierami wartościowymi.

Liczba klientów: 15 tys.

Wolumen kredytów: 52 mld

Wolumen depozytów: 38 mld

[1] W niniejszym podrozdziale prezentowane są dane zarządcze Banku; ewentualne różnice w sumach, udziałach i dynamikach wynikają z zaokrągleń.

Pozycja rynkowa Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA

W 2016 roku Bank utrzymał wiodącą pozycję pod względem udziału w rynku kredytów oraz w rynku depozytów. Także w poszczególnych sektorach rynku usług finansowych spółki Grupy Kapitałowej zajmują wiodące i czołowe miejsca.

Udziały rynkowe

 31.12.201631.12.201531.12.201431.12.201331.12.2012Zmiana 2016/2015
Kredyty dla:*17,8%17,9%17,9%16,1%16,1%-0,1 p.p.
osób prywatnych, w tym:22,8%22,9%22,9%19,1%19,0%-0,1 p.p.
mieszkaniowe25,7%25,5%25,8%20,6%20,0%0,2 p.p.
złotowe28,6%28,7%29,6%28,4%28,6%-0,1 p.p.
walutowe21,4%21,5%21,5%12,8%12,9%-0,1 p.p.
konsumpcyjne i pozostałe15,8%16,1%15,6%15,4%16,6%-0,3 p.p.
podmiotów instytucjonalnych12,9%13,0%13,1%13,1%13,2%-0,1 p.p.
Depozyty dla:17,3%17,9%17,3%16,3%16,8%-0,6 p.p.
osób prywatnych20,7%20,7%21,7%21,7%21,8%0 p.p.
podmiotów instytucjonalnych12,4%14,0%11,5%9,4%10,2%-1,6 p.p.
Leasing7,5%6,1%6,4%7,2%6,6%1,4 p.p.
Aktywa TFI7,6%7,3%8,1%7,6%6,9%0,3 p.p.
Nieskarbowe papiery dłużne (wartość zadłużenia)29,1%28,8%31,5%20,1%23,4%0,3 p.p.
Dzialalność maklerska      
obroty na rynku wtórnym9,4%9,1%10,5%9,5%9,1%0,3 p.p.

Źródło: NBP, GWP, Związek Polskiego Leasingu

* Dane wg systemu sprawozdawczości dla NBP - Webis. W III kwartale 2016 roku nastąpiła aktualizacja udziałów rynkowych, co jest rezultatem zmiany prezentacji danych rynkowych za okres od września 2014 roku do września 2016 roku. Pozycja wierzytelności od banków hipotecznych, która dotychczas była prezentowana w pozostałych należnościach zaliczanych do kredytów konsumpcyjnych, po zmianie jest ujmowana w kredytach mieszkaniowych dla gospodarstw domowych.

Działalność pozostałych spółek Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA

Poza działalnością ściśle bankową Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego SA świadczy specjalistyczne usługi finansowe w zakresie leasingu, faktoringu, funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych i ubezpieczeń oraz świadczy usługi windykacyjne, agenta transferowego, outsourcingu specjalistów IT i wsparcia w zakresie prowadzenia działalności przez inne podmioty, a także prowadzi działalność deweloperską i zarządza nieruchomościami.

Charakterystyka wybranych spółek Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA

PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA

Wartość aktywów zarządzanych FI (w mld PLN)


W 2016 roku spółka wypracowała zysk netto w wysokości 59,8 mln PLN (w 2015 roku zysk netto wynosił 56,5 mln PLN).

Wartość aktywów funduszy zarządzanych przez Spółkę wynosiła na koniec 2016 roku 19,7 mld PLN, co oznacza wzrost aktywów o 6,8% w stosunku do stanu na koniec 2015 roku. Wzrost aktywów związany był przede wszystkim z dodatnim wynikiem sprzedaży netto oraz wynikiem z tytułu zarządzania aktywami.

PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA plasuje się na 3 miejscu pod względem wartości aktywów netto z 7,6 % udziałem w rynku funduszy inwestycyjnych oraz na 1 miejscu z udziałem 14,4% w zarządzanych aktywach funduszy niededykowanych (nondedicated funds)*.

Według stanu na 31 grudnia 2016 roku Spółka zarządzała 42 funduszami i subfunduszami inwestycyjnymi.

W 2016 roku do oferty Spółki zostały wprowadzone dwa fundusze inwestycyjne: PKO Absolutnej Stopy Zwrotu Europa Wschód - Zachód - fundusz inwestycyjny zamknięty oraz Subfundusz PKO Medycyny i Demografii Globalny w ramach Funduszu PKO Parasolowy - fundusz inwestycyjny otwarty.

W 2016 roku Spółka przeprowadziła 29 emisji certyfikatów inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych zamkniętych, w ramach których pozyskała aktywa o łącznej wartości brutto 993,7 mln PLN.

W 2016 roku do Programu „Pakiet Emerytalny PKO TFI" przystąpiło 44 tys. klientów, co stanowi 56% wszystkich klientów Programu będącego w ofercie Spółki od 2012 roku. Według stanu na 31 grudnia 2016 roku PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA prowadziło 23 grupowe programy emerytalne. Ponadto w 2016 roku Spółka uczestniczyła w kilkunastu procesach przetargowych w zakresie grupowych programów emerytalnych, których finalizacja nastąpi w 2017 roku.

* Źródło: Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami.

PKO BP Bankowy PTE SA

Spółka wypracowała w 2016 roku zysk netto w wysokości 5,2 mln PLN (vs 7,9 mln PLN w 2015 roku).

Wartość aktywów netto PKO BP Bankowy OFE (w mld PLN)*

Liczba członków PKO BP Bankowy OFE (w tys.)*


Wyniki dotyczące Otwartego Funduszu Emerytalnego (OFE)*:

Na koniec grudnia 2016 roku wartość aktywów netto PKO BP Bankowego OFE zarządzanego przez PKO BP BANKOWY PTE SA wynosiła 7,0 mld PLN, co oznacza wzrost o 10,6 % w stosunku do stanu na koniec 2015 roku. Wzrost wartości aktywów netto związany był przede wszystkim z osiągniętą stopą zwrotu na aktywach Funduszu. Do PKO BP Bankowego OFE na koniec grudnia 2016 należało ponad 937 tys. członków.

PKO BP Bankowy OFE zajmuje na rynku funduszy emerytalnych 8 miejsce pod względem wartości aktywów netto OFE i 9 miejsce pod względem liczby członków OFE.

W 2016 roku Komisja Nadzoru Finansowego ogłosiła stopy zwrotu OFE na koniec marca i września, za okres 36 miesięcy. Zgodnie z ogłoszeniem KNF za okres od 29 marca 2013 roku do 31 marca 2016 roku PKO BP Bankowy OFE osiągnął stopę zwrotu w wysokości 9,074%, wobec średniej ważonej stopy zwrotu dla wszystkich funduszy w wysokości 6,344%, obejmując

1 miejsce wśród działających na rynku funduszy emerytalnych. W drugim zestawieniu, uwzględniającym okres od 30 września 2013 roku

do 30 września 2016 roku, Fundusz uzyskał stopę zwrotu równą 3,073%, przy średniej ważonej stopie zwrotu dla wszystkich funduszy w wysokości 0,133%, uzyskując 2 miejsce w rankingu otwartych funduszy emerytalnych.

* Źródło: www.knf.gov.pl

Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA

W dniu 1 grudnia 2016 roku PKO Leasing SA nabył spółkę Raiffeisen-Leasing Polska SA. W związku z tą transakcją Grupa PKO Leasing SA została rozszerzona o ww. Spółkę oraz spółki kontrolowane przez Raiffeisen-Leasing Polska SA zgodnie z MSSF, tj. Raiffeisen-Leasing Real Estate Sp. z o.o., „Raiffeisen Insurance Agency" Sp. z o.o., Raiffeisen-Leasing Service Sp. z o.o. oraz ROOF Poland Leasing 2014 DAC.

Grupa PKO Leasing SA (tj. PKO Leasing SA oraz jej spółki zależne) w 2016 roku osiągnęła zysk netto w wysokości 15,7 mln PLN. Wynik ten uwzględnia wynik Grupy Raiffeisen-Leasing Polska SA wypracowany w grudniu 2016 roku.

Wartość przedmiotów leasingu (w mld PLN)


Wartość obrotów faktoringowych spółki zależnej (w mld PLN)


Działalność leasingowa:

Na koniec 2016 roku łączna bilansowa wartość inwestycji leasingowych Grupy PKO Leasing SA wyniosła 11,4 mld PLN, w tym spółek z Grupy Raiffeisen-Leasing Polska SA 5,3 mld PLN.

W 2016 roku Grupa PKO Leasing SA (bez spółek z Grupy Raiffeisen-Leasing Polska SA) przekazała do użytku przedmioty leasingu o łącznej wartości

4,0 mld PLN, tj. o 32% więcej niż w 2015 roku. Wzrost jest wynikiem rozwoju organicznego oraz wykorzystania sieci sprzedaży PKO Banku Polskiego SA.

W 2016 roku spółki Grupy Raiffeisen-Leasing Polska SA uruchomiły przedmioty leasingu i umowy pożyczek o łącznej wartości 3,7 mld PLN, w tym w grudniu 2016 roku - o wartości 0,37 mld PLN.

Pod względem wartości majątku oddanego w leasing Grupa PKO Leasing SA (bez Grupy Raiffeisen-Leasing Polska SA) zajmowała na koniec grudnia 2016 roku 4 pozycję na rynku usług leasingowych z 6,9.% udziałem w rynku, a Grupa Raiffeisen-Leasing Polska SA 6 pozycję na rynku usług leasingowych z 6,4% udziałem w rynku*, co daje łącznie 1 pozycję na rynku.

Działalność faktoringowa:

W 2016 roku spółka PKO Faktoring SA świadczyła usługi faktoringu krajowego i eksportowego z przejęciem ryzyka i bez przejęcia ryzyka, faktoringu odwrotnego oraz usługę programu faktoringowego dla dostawców.

W 2016 roku wartość obrotów faktoringowych wyniosła 9,8 mld PLN (w 2015 roku obroty Spółki wyniosły 6,3 mld PLN); na koniec grudnia 2016 roku liczba klientów wynosiła 355.

Spółka PKO Faktoring SA na 31 grudnia 2016 roku zajmowała 9 miejsce wśród firm faktoringowych zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów z udziałem w rynku w wysokości 6,2%.

* Źródło: Związek Polskiego Leasingu

Grupa Kapitałowa PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA

Grupa PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA (tj. PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA oraz jej spółka zależna Ubezpieczeniowe Usługi Finansowe Sp. z o.o.) w 2016 roku wypracowała zysk netto w wysokości 7,2 mln PLN (2015 rok Grupa zamknęła stratą netto w wysokości 9,9 mln PLN).

Wynik 2016 roku jest odzwierciedleniem realizowanej strategii budowania portfela ubezpieczeń oferowanych za pośrednictwem sieci dystrybucyjnej PKO Banku Polskiego SA oraz osiągniętych synergii kosztowych w obszarze usług ubezpieczeniowych świadczonych przez spółki Grupy Kapitałowej Banku.

PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA oferuje szeroką paletę produktów ubezpieczeniowych: od produktów ochronnych po produkty inwestycyjne. Spółka koncentruje się na ubezpieczaniu życia i zdrowia swoich klientów, posiada w ofercie produkty samodzielne, jak również stanowiące uzupełnienie produktów bankowych oferowanych przez PKO Bank Polski SA.

Wartość składek przypisanych brutto z tytułu zawartych przez Spółkę umów ubezpieczenia według stanu na 31 grudnia 2016 roku wynosiła 900,6 mln PLN.

PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA

Spółka PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA rozpoczęła działalność operacyjną w styczniu 2016 roku i pierwszy rok działalności zamknęła stratą netto w wysokości 6,6 mln PLN.

Spółka oferuje grupowe ubezpieczenia na wypadek uraty źródła dochodu albo leczenia szpitalnego w następstwie nieszczęśliwego wypadku dla klientów PKO Banku Polskiego SA, którzy są posiadaczami kart kredytowych oraz indywidualne ubezpieczenia: spłaty pożyczki gotówkowej na wypadek utraty źródła dochodu albo inwalidztwa w następstwie nieszczęśliwego wypadku dla klientów PKO Banku Polskiego SA, spłaty kredytu hipotecznego lub pożyczki hipotecznej na wypadek utraty źródła dochodu, inwalidztwa w następstwie nieszczęśliwego wypadku i leczenia szpitalnego dla klientów PKO Banku Polskiego SA lub PKO Banku Hipotecznego SA oraz ubezpieczenia mienia dla klientów PKO Banku Polskiego SA lub PKO Banku Hipotecznego SA, którzy zawarli umowy kredytu lub pożyczki zabezpieczone hipoteką.

Wartość składek przypisanych brutto z tytułu zawartych przez Spółkę umów ubezpieczenia według stanu na 31 grudnia 2016 roku wynosiła 365,7 mln PLN.

PKO Bank Hipoteczny SA

PKO Bank Hipoteczny SA prowadzi działalność operacyjną od kwietnia 2015 roku. Podstawowym celem PKO Banku Hipotecznego SA jest emisja listów zastawnych, które mają stanowić główne źródło długoterminowego finansowania kredytów zabezpieczonych nieruchomościami. Specjalizuje się w udzielaniu mieszkaniowych kredytów hipotecznych dla klientów indywidualnych, jak również nabywa wierzytelności z tytułu takich kredytów od PKO Banku Polskiego SA. Pozyskuje kredyty do swojego portfela w oparciu o strategiczną współpracę z PKO Bankiem Polskim SA.

Portfel kredytowy brutto (w mld PLN)


PKO Bank Hipoteczny SA w 2016 roku osiągnął zysk netto w wysokości 13,2 mln PLN.

Łączna wartość portfela kredytowego brutto PKO Banku Hipotecznego SA według stanu na 31 grudnia 2016 roku wynosiła 8,2 mld PLN, w tym 5,9 mld PLN stanowiły kredyty mieszkaniowe zabezpieczone hipotecznie nabyte w ramach podpisanej umowy z PKO Bankiem Polskim SA.

28 września 2016 roku Commission de Surveillance du Secteur Financier w Luksemburgu zatwierdziła Prospekt Emisyjny Podstawowy PKO Banku Hipotecznego SA dotyczący programu emisji listów zastawnych na rynek europejski. W ramach ww. programu Spółka może prowadzić emisje listów zastawnych w dowolnej walucie. Łączna wartość listów zastawnych pozostających w obrocie wyemitowanych w ramach programu nie może przekroczyć 4 mld EUR. Program przewiduje, że listy zastawne emitowane w jego ramach mogą być notowane równolegle na giełdach w Luksemburgu i w Warszawie.

W 2016 roku Spółka przeprowadziła trzy emisje listów zastawnych, w tym:

a) dwie emisje denominowane w PLN, skierowane do inwestorów instytucjonalnych, o łącznej wartości nominalnej 1 mld PLN oraz okresie wykupu ustalonym na 5 lat i 1 dzień od dnia emisji; oprocentowanie oparte na zmiennej stopie procentowej wynosiło odpowiednio WIBOR 3M+0,65 p.p. marży oraz WIBOR 3M+0,59 p.p. marży; listy te są dopuszczone do obrotu na regulowanym rynku pozagiełdowym w ramach Catalyst prowadzonym przez BondSpot SA oraz rynku równoległym GWP,

b) jedną emisję zagraniczną denominowaną w EUR, skierowaną do inwestorów instytucjonalnych, o łącznej wartości nominalnej 500 mln EUR oraz okresie wykupu ustalonym na 5 lat i 8 miesięcy; oprocentowanie stałe w okresie emisji wynosi 0,125% a rentowność na dzień ustalenia ceny 0,178%; listy zastawne zostały nabyte przez inwestorów po cenie 99,702% w stosunku do wartości nominalnej i są notowane równolegle na giełdach w Luksemburgu i w Warszawie.

Łączna wartość wyemitowanych listów zastawnych (według wartości nominalnej) na koniec 2016 roku wynosiła 3,24 mld PLN.

PKO BP Finat Sp. z o.o.

W 2016 roku spółka PKO BP Finat Sp. z o.o. wypracowała zysk netto w wysokości 45,7 mln PLN (w 2015 roku zysk netto Spółki wynosił 16,2 mln PLN).

Spółka świadczy kompleksowe usługi firmom z sektora finansowego, m.in.: usługi agenta transferowego, księgowości funduszy i spółek. Specjalizuje się również w outsourcingu kompetencyjnym specjalistów IT, zespołów projektowych oraz procesów informatycznych. W 2016 roku Spółka rozpoczęła prowadzenie obsługi ubezpieczeń grupowych dedykowanych do produktów oferowanych przez PKO Bank Polski SA.

W lutym 2016 roku Spółka została przyjęta, jako pierwszy Agent Transferowy, w poczet podmiotów wspierających Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami.

W kwietniu 2016 roku Spółka przeszła pozytywnie audyt nadzoru i utrzymała Certyfikat Rejestracji Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji, zgodnie z wymaganiami normy ISO/IEC 27001:2013.

We wrześniu 2016 roku Spółka stała się członkiem Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych (Association of Business Service Leaders in Poland, ABSL), tj. organizacji zrzeszającej centra usług wspólnych (Shared Service Centers, SSC), outsourcingu procesów biznesowych (Business Process Outsourcing, BPO), outsourcingu IT (Information Technology Outsourcing, ITO), centra badawczo-rozwojowe (Research&Development, R&D) oraz firmy wspierające rozwój sektora usług dla biznesu.

W 2016 roku Spółka rozszerzyła współpracę o 5 Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych w obszarze usług wyceny funduszy otwartych i zamkniętych, agenta transferowego oraz usług pomocniczych dla funduszy zamkniętych. Łącznie Spółka pozyskała do obsługi 81 funduszy inwestycyjnych zamkniętych i otwartych, podpisując nowe Umowy oraz przejmując zorganizowaną część przedsiębiorstwa dedykowaną do wyceny funduszy inwestycyjnych.

Grupa Kapitałowa KREDOBANK SA (Dane wg MSSF obowiązujących w Grupie PKO Banku Polskiego SA)

W 2016 roku Grupa KREDOBANK SA (tj. KREDOBANK SA oraz jego spółka zależna Finansowa Kompania „Idea Kapitał” Sp. z o.o.) wypracowała zysk netto w wysokości 224 mln UAH (34 mln PLN). W 2015 roku zysk netto Grupy KREDOBANK SA wynosił 110 mln UAH (19 mln PLN). Wyniki są efektem rozwoju KREDOBANK SA we wszystkich segmentach biznesowych przy efektywnym zarządzaniu płynnością, marżą i ryzykiem.

Portfel kredytowy brutto (w mln UAH)


Portfel kredytowy Grupy KREDOBANK SA (brutto) w 2016 roku wzrósł o 1 540 mln UAH, tj. o 30,7% i wynosił na 31 grudnia 2016 roku 6 552 mln UAH (portfel kredytowy brutto wyrażony w PLN na koniec 2016 roku wynosił 1 010 mln PLN). Wzrost wartości portfela kredytowego w UAH jest głównie wynikiem zwiększenia sprzedaży nowych kredytów.

Depozyty terminowe klientów Grupy KREDOBANK SA w 2016 roku wzrosły o 1 081 mln UAH, tj. o 36,8 % i wynosiły na 31 grudnia 2016 roku 4 020 mln UAH (depozyty terminowe wyrażone w PLN według stanu na koniec 2016 roku wynosiły 620 mln PLN). Wzrost depozytów jest efektem zwiększającej się wiarygodności i rankingu KREDOBANK SA na rynku bankowym na Ukrainie.

Według stanu na 31 grudnia 2016 roku sieć placówek KREDOBANK SA obejmowała Centralę we Lwowie oraz 111 oddziałów w 22 z 24 obwodów Ukrainy. W 2016 roku zmieniono lokalizację 6 oddziałów, utworzono 5 oddziałów oraz zamknięto 4 oddziały.

Grupa Kapitałowa Qualia Development Sp. z o.o.

Sprzedaż lokali - ilość podpisanych umów


Grupa Qualia Development Sp. z o.o. (tj. Qualia Development Sp. z o.o. oraz jej spółki zależne) w 2016 roku wypracowała zysk netto w wysokości 30,8 mln PLN (2015 rok Grupa zamknęła stratą netto

w wysokości 22,4 mln PLN). Wynik 2016 roku jest przede wszystkim efektem zakończenia realizacji projektu Royal Park w Warszawie i przekazania lokali klientom, działalności hotelowej oraz sprzedaży wybranych nieruchomości i spółek.

W 2016 roku Grupa koncentrowała działania na:

  • realizacji końcowego etapu inwestycji Royal Park realizowanej w ramach projektu Nowy Wilanów w Warszawie, uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie oraz przekazaniu lokali klientom,
  • realizacji IV etapu projektu Neptun Park w Gdańsku,
  • prowadzeniu sprzedaży lokali w inwestycjach zrealizowanych w Warszawie, Międzyzdrojach, Sopocie oraz w Gdańsku,
  • prowadzeniu działalności hotelowej w oparciu o zrealizowane projekty w Gdańsku oraz Międzyzdrojach,
  • prowadzeniu procesu sprzedaży wybranych nieruchomości i spółek z Grupy Qualia Development Sp. z o.o.; nieruchomości gruntowych położonych w rejonie ulicy Żwirki i Wigury oraz Racławickiej w Warszawie, nieruchomości gruntowych oraz projektu deweloperskiego w Juracie (transakcje sfinalizowane zostały w III kwartale 2016 roku).