Komentarz Zarządu

W 2016 roku sektor bankowy funkcjonował w warunkach historycznie niskich poziomów stóp procentowych oraz nowych obciążeń regulacyjnych, przy korzystnej sytuacji makroekonomicznej. Sytuację na rynku kredytowo-depozytowym w dalszym ciągu kształtowała korzystna sytuacja na rynku pracy. Poziom popytu krajowego wspierany był przez rządowy program „Rodzina 500+” oraz deflację, które zwiększały realną siłę nabywczą gospodarstw domowych.

W omawianym okresie Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego SA kontynuowała zrównoważony rozwój, skupiony na podnoszeniu jakości obsługi klienta poprzez zwiększenie innowacyjności oferowanych produktów i kanałów dystrybucji. Podejmowane były inicjatywy zmierzające do podniesienia jakości obsługi m.in. poprzez działania prowadzące do zwiększenia innowacyjności w zakresie nowych rozwiązań finansowych, zarówno w ramach produktów, jak i kanałów dystrybucji, w szczególności w zakresie bankowości elektronicznej oraz płatności mobilnych.

W 2016 roku PKO Bank Polski SA wprowadził specjalną ofertę dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny, w ramach której obniżono prowizję za udzielenie kredytu mieszkaniowego Własny Kąt Hipoteczny o 50%.

Grupa Kapitałowa systematycznie rozwija elektroniczne kanały bankowości. W 2016 roku Bank udostępnił unowocześnioną wersję serwisu informacyjnego, która zapewnia wygodniejszy dla klienta kontakt z Bankiem i szybszy dostęp do usług bankowych. Bank wprowadził też dodatkowe zabezpieczenie logowania w postaci obrazka bezpieczeństwa, które zapewnia klientom wyższy poziom bezpieczeństwa przy korzystaniu z usług bankowości elektronicznej.

PKO Bank Polski SA dostarcza swoim klientom nowoczesne rozwiązania technologiczne dające bezpieczne oraz dostępne w każdym miejscu możliwość dostępu do usług bankowych przy użyciu telefonu. IKO to najpopularniejszy i najbardziej rozwinięty system płatności mobilnych w Polsce. Łączna liczba aktywacji IKO przekroczyła w 2016 roku milion sztuk. Aplikacja jest stale wzbogacana o nowe funkcjonalności: możliwość wpłaty na numer telefonu innego użytkownika IKO, wpłaty do wpłatomatów przy użyciu kodu BLIK oraz realizowanie płatności i przelewów przy wykorzystaniu QR kodów. Wprowadzone zmiany przekształciły IKO z aplikacji służącej do płatności czy wypłat mobilnych w aplikację stanowiącą bank w telefonie.

Nowoczesne rozwiązania technologiczne PKO Banku Polskiego SA zostały docenione rzez Izbę Gospodarki Elektronicznej- Bank został wybrany najbardziej cyfrowym bankiem w konkursie E-COMMERCE POLSKA WARDS 2016. O przyznaniu tytułu zadecydowało zaangażowanie Banku w projekty z zakresu e-administracji, cyberbezpieczeństwa, ale również jakości mobilnej i elektronicznej bankowości. To kolejne wyróżnienie za innowacyjność, wdrażanie najnowocześniejszych technologii i tworzenie rozwiązań, które stają się wzorem dla innych instytucji finansowych.

Rozwój oferty produktowej wsparty został wdrożeniem Nowego Rytmu Sprzedaży - innowacyjnego programu sprzedażowego, zapewniającego większy zakres wiedzy o klientach i umożliwiającego przedstawienie klientowi najbardziej dopasowanej do jego potrzeb oferty, przy jednoczesnym uproszczeniu procesów i formalności sprzedażowych. Program został wsparty zintegrowanym systemem motywacyjnym dla doradców w sieci oddziałów.

W 2016 roku PKO Bank Polski SA rozpoczął współpracę z Pocztą Polską SA (Poczta) w zakresie obsługi kart płatniczych  w placówkach Poczty. W wyniku tej współpracy do końca 2016 roku zainstalowano prawie 8 tys. terminali płatniczych w całej sieci Poczty, dzięki czemu klienci ponad 4,6 tys. placówek Poczty mogą dokonywać płatności kartą za usługi takie jak opłaty rachunków czy przesyłki paczek.

PKO Bank Polski SA jako pierwszy bank udostępnił klientom możliwość utworzenia profilu zaufanego z poziomu bankowości internetowej. Profil Zaufany umożliwia korzystanie z usług urzędów przez Internet, bez potrzeby wychodzenia z domu i odwiedzania stacjonarnego urzędu. Dzięki niemu klienci mogą elektronicznie zarejestrować działalność gospodarczą z jednoczesnym zgłoszeniem do urzędu skarbowego, GUS oraz ZUS, KRUS, a także korzystać z funkcji PUE ZUS.

W 2016 roku Bank umocnił pozycję lidera w zakresie usług dla samorządów poprzez podpisanie umowy na kompleksową obsługę budżetu województwa podkarpackiego i jego 23 jednostek organizacyjnych. Łącznie Bank obsługuje 6 województw.

W III kwartale 2016 roku PKO Bank Polski SA został strategicznym partnerem Grupy Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) w zakresie udostępniania oferty wsparcia dla eksportu. Operacyjne zarządzanie produktami finansowymi i doradczymi będzie sprawował PFR. Wartość wsparcia oferowanego przez PFR w ramach Programu Ekspansji Międzynarodowej Polskich Przedsiębiorstw może wynieść łącznie nawet 60 mld PLN.

W sierpniu 2016 roku Bank zawarł aneks do umowy portfelowej linii gwarancyjnej z Funduszu Gwarancyjnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (POIG), dzięki czemu Bank uzyskał możliwość objęcia gwarancjami, oprócz kredytów obrotowych nieodnawialnych i kredytów inwestycyjnych, również kredyty w rachunku bieżącym BIZNES PARTNER i kredyty obrotowe odnawialne.

Potwierdzeniem najwyższych standardów procesów zakupowych oraz wiarygodności biznesowej było otrzymanie przez PKO Bank Polski SA międzynarodowego certyfikatu Chartered Institute of Procurement and Supply (CIPS). Bank jest pierwszym podmiotem sektora finansowego i trzecim w Polsce wyróżnionym w ten sposób.

W czerwcu 2016 roku nastąpiło rozliczenie transakcji przejęcia spółki Visa Europe Limited przez spółkę Visa Inc.,
w której PKO Bank Polski SA brał udział. Łączna wartość rozpoznana przez Bank z tytułu rozliczenia wyżej wymienionej transakcji w rachunku zysków i strat (zysk przed opodatkowaniem) wyniosła 417,6 mln PLN, w tym kwota rozliczona w innych całkowitych dochodach z tytułu wyceny akcji Visa Europe Limited wyniosła 336,7 mln PLN.  

W grudniu 2016 roku PKO Leasing SA wchodzący w skład Grupy PKO Banku Polskiego SA zakończył z sukcesem transakcję zakupu Raiffeisen-Leasing Polska SA (RLPL), stając się dzięki temu głównym leasingodawcą w kraju z udziałem w rynku ponad 13%. Leasing stanowi drugie obok kredytu, główne źródło finansowania działalności podmiotów gospodarczych. Już przed sfinalizowaniem transakcji PKO Leasing SA był najbardziej dynamicznie rozwijającym się przedsiębiorstwem leasingowym w Polsce. Modele biznesowe spółek wzajemnie się uzupełniają. Przejęcie Raiffeisen-Leasing Polska SA pozwoli zwiększyć efektywność usług oraz zapewnić przedsiębiorstwom szeroką i dopasowaną do potrzeb ofertę na każdym etapie rozwoju firmy

Wypracowany w 2016 roku zysk netto Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA wyniósł 2 874,0 mln PLN,
co oznacza wzrost o 10,1%, czyli o 264,5 mln PLN w relacji do wyniku roku poprzedniego. Osiągnięty poziom zysku netto był determinowany przez:

1) poprawę wyniku na działalności biznesowej Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA, który osiągnął poziom 11 790,7 mln PLN (+10,6% r/r), głównie w efekcie:

  • wzrostu wyniku odsetkowego o 10,3% r/r, zrealizowanego dzięki kontynuacji działań w zakresie redukcji kosztu finansowania bazy depozytowej oraz wzrostowi poziomu aktywów oprocentowanych,
  • wzrostu wyniku pozostałego o 557,0 mln PLN, związanego głównie z rozliczeniem w czerwcu 2016 roku transakcji przejęcia spółki Visa Europe Limited przez spółkę Visa Inc. oraz transakcji sprzedaży w III kwartale 2016 roku składników majątku spółki Qualia Development Sp. z o.o. i jej spółek zależnych,
  • przy niższym wyniku prowizyjnym (spadek o 5,5% r/r), m.in. z tytułu operacji na papierach wartościowych i prowizji kredytowych,

2) wprowadzenie od lutego 2016 roku podatku od niektórych instytucji finansowych (podatek bankowy), co przełożyło się na dodatkowe obciążenie wyniku finansowego w wysokości 828,9 mln PLN,

3) obniżenie kosztów działania o 445,8 mln PLN, związanych z niższym obciążeniem z tytułu składek i wpłat na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (głównie w efekt bazy z 2015 roku związany z wpłatą na rzecz BFG dot. wypłat środków gwarantowanych z tyt. depozytów zgromadzonych w Spółdzielczym Banku Rzemiosła i Rolnictwa w Wołominie oraz dodatkowych kosztów związanych z utworzeniem Funduszu Wsparcia Kredytobiorców). Wskaźnik C/I na koniec 2016 roku wyniósł 47,4% w porównaniu do 56,6% na koniec 2015 roku,

4) wynik z tytułu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i rezerw, który był niższy o 146,8 mln PLN od uzyskanego w 2015 roku, przy wzroście portfela kredytowego brutto o 5% oraz koszcie ryzyka na zbliżonym poziomie,

Struktura bilansu Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA, charakteryzująca się silną bazą depozytową oraz bezpiecznym poziomem kapitałów własnych, pozwoliła na wzrost wyniku na działalności biznesowej poprzez stabilny rozwój organiczny oraz przejęcia, stanowiące kolejny etap rozwoju Banku. Wskaźnik kredytów do depozytów (zobowiązań wobec klientów) na koniec 2016 roku wyniósł 97,8% (wskaźnik kredytów do stabilnych źródeł finansowania wyniósł 83,7%), co świadczy o bardzo dobrej kondycji płynnościowej Grupy Kapitałowej. 

W efekcie działań podejmowanych w 2016 roku Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego SA:

  • zwiększyła sumę aktywów o blisko 19 mld PLN, w tym o ponad 10 mld PLN portfel należności od klientów,
  • zachowała wysoki udział w rynku kredytów i depozytów na poziomie odpowiednio 17,8% i 17,3%,
  • umocniła pozycję w rynku usług leasingowych poprzez nabycie Raiffeisen-Leasing Polska SA,
  • zajmowała pierwszą pozycję na rynku sprzedaży kredytów mieszkaniowych dla osób prywatnych posiadając 31,9% udział,
  • była największym kredytodawcą dla małych i średnich przedsiębiorstw kredytów z gwarancjami de minimis z 22,1% udziałem w rynku,
  • poprawiła istotnie jakość portfela kredytowego, mierzoną wskaźnikiem kredytów z rozpoznaną utratą wartości,
  • zwiększyła liczbę klientów o ponad 216 tys., głównie w segmencie ludności oraz liczbę klientów korzystających z bankowości mobilnej IKO, których na koniec 2016 roku było już ponad 1 mln,
  • rozszerzyła ofertę produktów ubezpieczeniowo-inwestycyjnych i majątkowych ubezpieczeń dla klientów, m.in. dzięki rozpoczęciu w styczniu 2016 roku działalności operacyjnej przez spółkę PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA,
  • umocniła pozycję kapitałową dzięki podwyższeniu funduszy własnych z tytułu akumulacji zysku wpracowanego w 2015 roku, co przełożyło się na wzrost łącznego współczynnika kapitałowego o 1,2 p.p. w stosunku do końca 2015 roku do poziomu 15,8%.