4. Zmiany zasad rachunkowości

4.1 Zmiany do opublikowanych standardów i interpretacji, które weszły w życie od 1 stycznia 2016 roku

Zmiany do msr 1 prezentacja sprawozdań finansowych

Wprowadzone zmiany do MSR 1 doprecyzowują, że zasada istotności dotyczy zarówno podstawowej części sprawozdania finansowego, jak i not objaśniających oraz wskazują, że wymagane jest ujawnianie jedynie informacji istotnych. Podobne stanowisko prezentowane było w dokumentach ESMA w zakresie ujawnień do sprawozdań finansowych. Grupa Kapitałowa dokonała przeglądu sprawozdania finansowego pod kątem istotności i zasadności ujawniania informacji i nieistotne ujawnienia nie zostały zaprezentowane nawet jeśli stanowiły część wymogu danego standardu. Dokonano również agregacji wybranych pozycji rachunku zysków i strat lub sprawozdania z sytuacji finansowej w celu zwiększenia użyteczności sprawozdań finansowych. Jednocześnie wprowadzono prezentację danych finansowych w milionach złotych polskich (PLN) z uwzględnieniem jednego miejsca po przecinku w miejsce dotychczasowej prezentacji w tysiącach złotych polskich. Dodatkowo w celu zapewnienia lepszego zrozumienia sprawozdań finansowych dla odbiorcy, polityki rachunkowości i ważniejsze szacunki i oceny zamieszczono w notach do poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z sytuacji finansowej.

Pozostałe zmiany do standardów i coroczne poprawki

Pozostałe zmiany do opublikowanych standardów i interpretacji, tj. do MSR 16, 19, 28, 38 i MSSF 10, 11 i 12 oraz poprawki MSSF 2010 – 2012 oraz MSSF 2012 – 2014, które weszły w życie od 1 stycznia 2016 roku, nie miały wpływu na sprawozdanie finansowe.

4.2 Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane a także zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, a nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę Kapitałową Banku

Zarząd nie przewiduje, aby wprowadzenie nowych standardów, ich zmiany oraz interpretacje miały istotny wpływ na stosowane przez Grupę Kapitałową zasady rachunkowości, z wyjątkiem MSSF 9. Grupa Kapitałowa planuje ich zastosowanie w terminach podanych w określonych standardach i interpretacjach (bez wcześniejszego zastosowania), pod warunkiem zatwierdzenia przez UE.

MSSF 9 Instrumenty finansowe

Standard MSSF 9 Instrumenty finansowe został opublikowany w lipcu 2014 roku i zatwierdzony do stosowania w krajach Unii Europejskiej w dniu 22 listopada 2016 roku Rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 2016/2067/EU. Ma on obligatoryjne zastosowanie do sprawozdań finansowych sporządzonych za okresy obrotowe rozpoczynające się w dniu oraz po 1 stycznia 2018 roku (za wyjątkiem zakładów ubezpieczeń, które mogą zastosować standard od dnia 1 stycznia 2021 roku). Standard zastępuje MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena. Zmianie ulegają klasyfikacja i wycena instrumentów finansowych, rozpoznawanie i kalkulacja utraty ich wartości oraz rachunkowość zabezpieczeń.

Klasyfikacja i wycena

MSSF 9 definiuje 3 kategorie wyceny instrumentów finansowych:

  • zamortyzowany koszt liczony przy wykorzystaniu efektywnej stopy procentowej (dalej „zamortyzowany koszt”),
  • wycena do wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite (dalej „FVOCI” – ang. fair value through other comprehensive income), oraz
  • wycena do wartości godziwej przez wynik finansowy (dalej „FVP&L” – ang. fair value through profit or loss).

Powyższe odpowiada metodom wyceny znanym z MSR 39; zupełnie odmienne są natomiast zasady klasyfikacji do poszczególnych grup.

W przypadku instrumentów dłużnych klasyfikacja aktywów finansowych została oparta o model biznesowy jednostki i charakterystykę generowanych przez te aktywa przepływów pieniężnych.

Test modelu biznesowego określa czy dany instrument utrzymywany jest w celu pozyskania umownych przepływów pieniężnych czy w celu realizacji zmiany wartości godziwej przez terminem zapadalności. W ramach modelu biznesowego wyszczególnia się 3 grupy: „utrzymywanie”, „utrzymywanie i sprzedaż” oraz „sprzedaż”.

Test charakterystyki przepływów pieniężnych określa czy przepływy kontraktowe stanowią wyłącznie płatności kapitału i odsetek, rozumianych jako zapłata za wartość pieniądza w czasie oraz ryzyk związanych z wartością zaangażowania w danym okresie czasu (ang. solely principal and interest – dalej „SPPI”).

Jeśli oba powyższe testy są spełnione, aktywa dłużne klasyfikuje się do kategorii wycenianych wg zaamortyzowanego kosztu, za wyjątkiem możliwości zaklasyfikowania do FVP&L dla instrumentów, w przypadku których taka wycena eliminuje brak spójności w metodzie wyceny (ang. accounting mismatch).

Standard wprowadził nową kategorię wyceny w wartości godziwej przez inne dochody całkowite (FVOCI), która będzie obejmowała instrumenty dłużne wykorzystywane w ramach modelu biznesowego zakładającego zarówno pozyskiwanie umownych przepływów pieniężnych, jak i sprzedaż aktywów finansowych. Warunkiem jest spełnienie testu SPPI. W przypadku wyceny do FVOCI, do innych dochodów całkowitych odnoszone są wszystkie zmiany wartości godziwej. Natomiast zmiany w zakresie utraty wartości, przychody odsetkowe czy różnice kursowe ujmowane są w wyniku finansowym.

Jeśli dłużne aktywa finansowe nie spełniają żadnego z wymienionych powyżej kryteriów, są one klasyfikowane i wyceniane jako FVP&L.

Klasyfikacji instrumentów finansowych dokonuje się na moment zastosowania MSSF 9 po raz pierwszy, czyli na dzień 1 stycznia 2018 roku oraz w momencie ujęcia instrumentu. Zmiany

klasyfikacji możliwe są jedynie w przypadku istotnej zmiany modelu biznesowego i powinny występować bardzo rzadko.

W przypadku aktywów kapitałowych, instrumenty przeznaczone do obrotu klasyfikowane są jako FVP&L, natomiast w przypadku pozostałych, Grupa Kapitałowa ma możliwość dokonania wyboru klasyfikacji i wyceny jako FVP&L albo jako FVOCI. W przypadku FVOCI, w innych dochodach całkowitych rozpoznawana jest zmiana wartości godziwej, za wyjątkiem dywidend, odpisów aktualizujących, naliczonych odsetek czy różnic kursowych - które rozpoznaje się w wyniku finansowym. Tak odniesione w inne dochody całkowite zmiany wartości godziwej nie będą nigdy podlegać przeniesieniu do wyniku finansowego – jest to różnica w stosunku do analogicznej wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży w obecnym MSR 39. Wycenę tę można natomiast przenosić w ramach kategorii kapitałów własnych.

Zobowiązania finansowe są wyceniane według dotychczasowych zasad określonych w MSR 39, za wyjątkiem obowiązku odniesienia części wyceny do wartości godziwej wynikającej ze zmian w poziomie własnego ryzyka kredytowego do innych dochodów całkowitych – dla zobowiązań finansowych w przypadku których zastosowano opcję wyceny do wartości godziwej.

W 2016 roku Grupa Kapitałowa we współpracy z doradcą zewnętrznym zrealizowała pierwszy etap projektu przygotowania do wdrożenia standardu. Wykonane prace w zakresie klasyfikacji i wyceny obejmowały określenie zmian zasad rachunkowości wprowadzonych MSSF 9, wstępną ocenę modeli biznesowych dla poszczególnych grup aktywów oraz wstępną ocenę produktów pod kątem charakterystyk przepływów pieniężnych.

Przeprowadzona analiza pod kątem klasyfikacji i wyceny objęła takie aspekty jak weryfikacja produktów kredytowych pod kątem testu charakterystyk przepływów pieniężnych (testu SPPI), weryfikacja stosowanych modeli biznesowych, a także przeprowadzenie symulacji wpływu wdrożenia MSSF 9 w postaci macierzy transpozycyjnej prezentującej zmianę klasyfikacji instrumentów finansowych z uwzględnieniem wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

Z wykonanych analiz wynikają następujące wnioski:

  • Najbardziej istotna potencjalna zmiana klasyfikacji może dotyczyć portfela pożyczek gotówkowych z wbudowanym mechanizmem dźwigni finansowej tj. zawierających klauzule automatycznej zmiany oprocentowania o wielokrotność zmiany stopy referencyjnej, które nie spełniając testu SPPI mogą zostać zaklasyfikowane do wyceny do wartości godziwej. Kwestia wyceny tego typu instrumentów w kontekście przepisów MSSF 9 jest dyskutowana na rynku i na dzień dzisiejszy nie wypracowano jeszcze na rynku jednolitego stanowiska;
  • Potencjalna zmiana klasyfikacji może dotyczyć również wyceny jako FVOCI portfela kredytów mieszkaniowych, które będą podlegać sprzedaży do PKO Banku Hipotecznego w ramach tzw. poolingu. Taka klasyfikacja będzie utrzymywana na potrzeby sporządzenia sprawozdania jednostkowego Banku. Z punktu widzenia sprawozdania skonsolidowanego korekta nie będzie miała zastosowania, gdyż kredyty podlegające poolingowi będą spełniać kryterium modelu biznesowego „utrzymywanie” wewnątrz Grupy Kapitałowej;

Pozostałe korekty (wycena do wartości godziwej transakcji reverse-repo/buy-sell-back, podział portfela płynnościowego) nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej;

MSSF 9 wyodrębnia nową kategorię aktywów - POCI (purchased or originated credit impaired), tj. aktywów nabytych lub udzielonych z utratą wartości, które będą wyceniane zgodnie z efektywną stopą procentową uwzględniającą ryzyko kredytowe w całym okresie życia instrumentu. Przesłankami do wystąpienia POCI są: nabycie portfela z utratą wartości, udzielenie kredytowania podmiotowi ze statusem utraty wartości oraz istotna zmiana warunków kredytowania dla kredytów z utratą wartości.

Utrata wartości

Fundamentalna zmiana w obszarze utraty wartości to fakt, że MSR 39 opiera się na koncepcji strat poniesionych, natomiast MSSF 9 opiera się na koncepcji strat oczekiwanych.

Zgodnie z ogólną zasadą utrata wartości będzie mierzona jako 12 miesięczne oczekiwane straty kredytowe albo dożywotnie oczekiwane straty kredytowe. Podstawa pomiaru będzie zależeć od tego czy nastąpił znaczący wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia. Kredyty alokowane będą do 3 koszyków (stage):

Portfel bez utraty wartości (tzw. IBNR zgodnie z MSR 39)

Koszyk 1 (aktywa z niskim ryzykiem kredytowym) - 12 miesięczne oczekiwane straty kredytowe

Koszyk 2 (wzrost ryzyka kredytowego) - dożywotnie oczekiwane straty kredytowe

Portfel z utratą wartości

Kredyty z utratą wartości (w ramach tego portfela ujmowane są kredyty z utratą wartości w momencie początkowego ujęcia tzw. POCI) - dożywotnie oczekiwane straty kredytowe

Grupa Kapitałowa identyfikuje przesłankę istotnego wzrostu ryzyka w oparciu o porównanie krzywych prawdopodobieństwa niewypłacalności w horyzoncie trwania ekspozycji na datę początkowego ujęcia oraz na datę raportową. Dla każdej daty raportowej porównywane są tylko te części oryginalnej i obecnej krzywej prawdopodobieństwa niewypłacalności, które odpowiadają okresowi począwszy od daty raportowej do zapadalności ekspozycji. Porównanie opiera się na wartości średniego prawdopodobieństwa niewypłacalności w analizowanym okresie korygowanego o bieżące oraz prognozowane wskaźniki makroekonomiczne.

W celu identyfikacji pozostałych przesłanek istotnego wzrostu ryzyka kredytowego Grupa Kapitałowa wykorzystuje pełną dostępną informację jakościową i ilościową, w tym:

  • działania restrukturyzacyjne wprowadzające dla dłużnika udogodnienia wymuszone jego trudną sytuacją finansową – forbearance,
  • opóźnienie z tytułu spłat przekraczające 30 dni,
  • zidentyfikowane sygnały wczesnego ostrzegania w ramach procesu monitoringu świadczące o wzroście ryzyka kredytowego,
  • toczące się postępowanie sporne z klientem,
  • ocena analityka w ramach procesu analizy zindywidualizowanej,
  • brak dostępnej oceny ryzyka kredytowego ekspozycji na moment początkowego ujęcia uniemożliwiający ocenę przez Grupa Kapitałowa czy nastąpił wzrost ryzyka kredytowego.

Strata oczekiwana zarówno w okresie trwania ekspozycji, jak i w okresie 12 miesięcy jest sumą strat oczekiwanych w poszczególnych okresach zdyskontowanych efektywną stopą procentową. Za okres bazowy Grupa Kapitałowa przyjmuje jeden miesiąc. W celu prawidłowego ujęcia aktywa na moment niewykonania zobowiązania w danym okresie Grupa Kapitałowa koryguje parametr określający wielkość ekspozycji na moment niewykonania zobowiązania o przyszłe spłaty.

W zakresie analizy portfelowej, wpływ scenariuszy makroekonomicznych jest uwzględniany w wysokości poszczególnych parametrów. Grupa Kapitałowa, określając metodykę kalkulacji poszczególnych parametrów ryzyka, bada zależność wysokości tych parametrów od warunków makroekonomicznych w oparciu o dane historyczne. Na potrzeby kalkulacji straty oczekiwanej, analogicznie jak w przypadku identyfikacji przesłanki istotnego wzrostu ryzyka, wykorzystywane są scenariusze makroekonomiczne. Ostateczna strata oczekiwana jest średnią ważoną prawdopodobieństwem scenariuszy ze strat oczekiwanych odpowiadających poszczególnym scenariuszom. Grupa Kapitałowa zapewnia zgodność scenariuszy makroekonomicznych stosowanych na potrzeby kalkulacji parametrów ryzyka ze scenariuszami makroekonomicznymi wykorzystywanymi w procesach budżetowania ryzyka kredytowego.

Na moment początkowego ujęcia wszystkie kredyty są ujmowane w koszyku 1 z wyłączeniem portfela POCI.

W 2016 roku Grupa Kapitałowa we współpracy z doradcą zewnętrznym zrealizowała pierwszy etap projektu przygotowania do wdrożenia standardu czyli analizę luki. Wykonane prace w zakresie utraty wartości obejmowały: identyfikację przesłanek istotnego wzrostu ryzyka kredytowego, metodyki budowy modeli szacujących stratę oczekiwaną w horyzoncie 12 miesięcy, jak i w horyzoncie trwania ekspozycji, metodyki budowy modeli uzależniających stratę oczekiwaną od aktualnych i prognozowanych warunków makroekonomicznych oraz koncepcje ujęcia przychodu odsetkowego w wartości bilansowej brutto ekspozycji.

Rachunkowość zabezpieczeń

MSSF 9 zwiększa zakres pozycji jakie można wyznaczać jako pozycje zabezpieczane, a także umożliwia wyznaczenie na instrument zabezpieczający aktywów lub zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Zniesiono również obowiązek retrospektywnego pomiaru efektywności zabezpieczenia przy jednoczesnym zniesieniu obowiązującego wcześniej limitu 80%-125% (warunkiem stosowania rachunkowości zabezpieczeń ma być ekonomiczna zależność pomiędzy instrumentem zabezpieczającym a pozycją zabezpieczaną). Ponadto zwiększono zakres wymaganych ujawnień dotyczących strategii zarządzania ryzykiem, przepływów pieniężnych wynikających z transakcji zabezpieczających oraz wpływu rachunkowości zabezpieczeń na sprawozdanie finansowe.

W związku z niezakończonymi jeszcze pracami nad zmianą standardu w zakresie rachunkowości zabezpieczeń w ujęciu portfelowym (macro hedge), jednostki mają wybór w zakresie stosowania przepisów dotyczących rachunkowości zabezpieczeń: można albo nadal stosować przepisy MSR 39 albo stosować nowy standard MSSF 9 z wyłączeniem z zakresu zabezpieczeń portfelowych wartości godziwej odnoszących się do ryzyka stopy procentowej.

W 2016 roku Grupa Kapitałowa we współpracy z doradcą zewnętrznym przeprowadziła analizę luki w zakresie wymogów.

Na dzień dzisiejszy Grupa Kapitałowa nie podjęła jeszcze decyzji, czy zastosuje nowy standard, czy też będzie w dalszym ciągu stosować przepisy MSR 39.

Ujawnienia i dane porównawcze

W ocenie Grupy Kapitałowej zastosowanie MSSF 9 wymaga istotnej zmiany sposobu prezentacji oraz zakresu ujawnień dotyczących obszaru instrumentów finansowych, w tym w pierwszym roku jego zastosowania, kiedy wymagane są szerokie informację dotyczące bilansu otwarcia i dokonanych przekształceń. Grupa Kapitałowa zamierza skorzystać z zapisów MSSF 9 umożliwiających zwolnienie z obowiązku przekształcania danych porównawczych dla okresów wcześniejszych w odniesieniu do zmian wynikających z klasyfikacji i wyceny oraz utraty wartości. Różnice w wartości bilansowej aktywów i zobowiązań finansowych wynikających z zastosowania MSSF 9 zostaną ujęte jako element wyniku z lat ubiegłych w kapitałach własnych na dzień 1 stycznia 2018 roku.

Harmonogram wdrożenia

Jak opisano powyżej w 2016 roku prowadzony był projekt „MSSF 9 Analiza luki”, który objął analizę biznesową luk w przygotowaniu Grupy Kapitałowej do wdrożenia MSSF 9. Projekt podzielony był na dwa obszary: 1) klasyfikacja i wycena, w tym rachunkowość zabezpieczeń oraz kwestie sprawozdawcze i podatkowe oraz 2) utrata wartości. Pierwszy obszar zarządzany był przez Pion Rachunkowości, drugi zaś przez Pion Ryzyka. Dodatkowo w Banku utworzono Komitet Sterujący którego zadaniem było podejmowanie kluczowych decyzji oraz kontrola realizacji projektu. W skład Komitetu Sterującego weszli Dyrektorzy Pionu Rachunkowości, Pionu Ryzyka, Departamentów: Ryzyka Kredytowego, Rachunkowości i Sprawozdawczości, Informacji Zarządczej oraz Rozwoju Aplikacji Transakcyjnych. Komitet Sterujący wspierali Sponsorzy Projektu: Wiceprezes Zarządu odpowiedzialny za obszar zarządzania ryzykiem oraz Wiceprezes Zarządu odpowiedzialny za obszar finansów i rachunkowości. W projekt zaangażowani byli oprócz pracowników z obszaru rachunkowości i sprawozdawczości, podatków i ryzyka również pracownicy z departamentów biznesowych, rozliczeniowych i informatycznych. Dodatkowo w projekcie brali udział przedstawiciele PKO Banku Hipotecznego (obszar rachunkowości i ryzyka).

W 2017 roku przeprowadzony zostanie drugi etap projektu mający na celu wdrożenie zmian wynikających z MSSF 9. Podobnie jak pierwszy etap obejmujący analizę luki, projekt prowadzony będzie w podziale na dwa współpracujące ze sobą obszary: 1) klasyfikacja i wycena, w tym rachunkowość zabezpieczeń oraz kwestie sprawozdawcze i podatkowe oraz 2) utrata wartości. Drugi etap projektu obejmować będzie m.in.:

  • wypracowanie najbardziej optymalnych rozwiązań w systemach IT oraz ich wdrożenie;
  • określanie modeli biznesowych i opracowanie nowych procesów biznesowych m.in. z zakresu:
  • zmiany w przepisach wewnętrznych Banku;
  • kalkulację korekt na bilans otwarcia (1 stycznia 2018 roku) wynikających z implementacji MSSF 9, w tym tych które zostaną odniesione na kapitały własne Banku na dzień 1 stycznia 2018 roku.

Zakończenie implementacji zmian z tytułu MSSF 9 planowane jest na 4 kwartał 2017 roku.

Kwantyfikacja wpływu MSSF 9 na sytuację finansową i fundusze własne

Z uwagi na toczące się prace metodologiczne w zakresie przede wszystkim obszaru utraty wartości, brak wypracowanego stanowiska w środowisku bankowym odnośnie pożyczek gotówkowych z wbudowanym mechanizmem dźwigni finansowej, a także brak informacji o kierunkowych zmianach w przepisów podatkowych (przede wszystkim w zakresie rozpoznania podatku odroczonego z tytułu odpisów aktualizujących ekspozycje kredytowe), prezentacja wstępnych danych ilościowych zdaniem Grupy Kapitałowej nie zwiększyłaby wartości informacyjnej sprawozdania finansowego dla jego odbiorców. Mając to na uwadze Grupa Kapitałowa zaprezentowała informacje jakościowe pozwalające na ocenę wpływu MSSF 9 na pozycję finansową Grupy Kapitałowej oraz zarządzanie kapitałem.

Grupa Kapitałowa zakłada, że wprowadzenie nowego modelu utraty wartości opartego na koncepcji straty oczekiwanej i w efekcie wcześniejszego rozpoznania straty będzie miało wpływ szczególnie na wysokość odpisów dla ekspozycji zaklasyfikowanych do koszyka 2. W zakresie wpływu MSSF 9 na wymogi kapitałowe, zgodnie z wersją wstępną dokumentu CRRII / CRD V opublikowaną 23 listopada 2016 roku, Grupa Kapitałowa będzie miała prawo uwzględnić tymczasowo dodatkowy składnik funduszy własnych w ramach Tier 1, związany z wdrożeniem MSSF 9. Dodatkowy składnik funduszy własnych ma na celu w sposób stopniowy (tj. w ciągu 5 lat, z gradacją liniową 20% rocznie) uwzględnić wpływ istotnego wzrostu odpisów na poziom kapitałów. Dodatkowy składnik funduszy własnych miałby być kalkulowany jako różnica w poziomie odpisów oczekiwanej straty kredytowej w horyzoncie trwania ekspozycji i oczekiwanej straty kredytowej 12-miesięcznej dla kredytów z istotnym wzrostem ryzyka kredytowego. Zgodnie z projektem CRRII, Grupa Kapitałowa będzie miała prawo rozpoznania 100% tej różnicy jako składnik funduszy własnych w 2018 roku, w 2019 roku możliwe będzie rozpoznanie 80% tej wartości; w kolejnych latach będą to odpowiednio poziomy 60%; 40% i 20%. Spadek funduszy własnych wynikający ze zmiany horyzontu kalkulacji odpisów z okresu ujawnienia (parametr LIP) do 12 miesięcy zostanie w całości uwzględniony już w kalkulacji współczynnika wypłacalności na moment wdrożenia MSSF 9. Ilościowa ocena wpływu zmian w zakresie utraty wartości na sprawozdania finansowe nie jest jeszcze dostępna przede wszystkim z uwagi na aktualnie toczące się prace związane z implementacją założeń ustalonych w projekcie analiza luki w modelach ryzyka kredytowego.

Dodatkowo w przypadku klasyfikacji portfela pożyczek gotówkowych z wbudowanym mechanizmem dźwigni finansowej do portfela wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, Grupa Kapitałowa rozpozna na dzień 1 stycznia 2018 roku korektę z tytułu wyceny do wartości godziwej, która w przyszłych okresach będzie rozliczana w wynik finansowy. Podobnie w przypadku portfela kredytów hipotecznych objętych poolingiem Grupa Kapitałowa będzie wyceniała ten portfel do wartości godziwej, z zastrzeżeniem że wpływ tej korekty będzie rozpoznawany w innych dochodach całkowitych.

MSSF 15 Przychody z umów z klientami

MSSF 15 zastępuje MSR 11 Umowy o budowę, MSR 18 Przychody, KIMSF 13 Programy lojalnościowe, KIMSF 15 Umowy dotyczące budowy nieruchomości, KIMSF 18 Przekazanie aktywów przez klientów, oraz SKI 31 Przychody – transakcje barterowe dotyczące usług reklamowych.

Podstawową zasadą jest ujmowanie przychodów w taki sposób, aby odzwierciedlić transakcję przeniesienia na klienta towarów lub usług w kwocie odzwierciedlającej wartość wynagrodzenia, którego jednostka oczekuje w zamian za te towary lub usługi. W celu rozpoznania przychodu w odpowiednim momencie i wysokości, standard przedstawia pięciostopniowy model analizy polegający na: identyfikacji umowy z klientem i wiążącego zobowiązania, następnie określeniu ceny transakcyjnej, jej odpowiedniej alokacji i rozpoznaniu przychodu w momencie, kiedy zobowiązanie zostało wypełnione.

Biorąc pod uwagę strukturę Grupy Kapitałowej oraz udział w niej spółek niefinansowych szacuje się, że wpływ na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej nie powinien być istotny.

4.3 Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane i nie są zatwierdzone przez Unię Europejską

MSSF 16 Leasing

Data wejścia w życie MSSF 16 to 1 stycznia 2019 roku. Nowy standard zastąpi obecnie obowiązujący MSR 17 Leasing. Zgodnie z nowym standardem leasingobiorcy mają obowiązek ujmowania prawa do korzystania ze składnika aktywów oraz zobowiązania (obowiązku zapłacenia za to prawo, czyli finansowania) w aktywach lub zobowiązaniach w przypadku wszystkich umów leasingu (a nie jak dotychczas). Wyjątkiem są krótkoterminowe umowy leasingu o okresie obowiązywania do 12 miesięcy oraz umowy leasingu aktywów o niewielkiej wartości. Zdaniem Grupy Kapitałowej nowy standard nie powinno mieć istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.

MSR 7 Rachunek przepływów pieniężnych

Data wejścia w życie zmian do MSR 7 to 1 stycznia 2017 roku. Zmiany zostały w celu poprawy jakości ujawnień w sprawozdań finansowych i dotyczą wymogu dokonania ujawnień umożliwiających użytkownikom sprawozdań finansowych ocenę zmian zobowiązań wynikających z działalności finansowej, w tym zarówno zmian wynikających z przepływów pieniężnych, jak i niepieniężnych. Zmiany będą miały charakter prezentacyjny.

Pozostałe zmiany:

  • Zmiany do MSR 12 dotyczą wyjaśnienia sposobu wykazywania aktywów z tytułu odroczonego podatku w związku z instrumentami dłużnymi wycenianymi w wartości godziwej. Zmiany do MSSF 10 oraz MSR 28 dotyczą sprzedaży lub wniesienia aktywów przez inwestora do wspólnego przedsięwzięcia lub jednostki stowarzyszonej. Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ zmian do MSR 12, MSR 28 i MSSF 10 będzie istotny. Nie oszacowano jeszcze wpływu zmian do MSSF 4 (powiązanych z MSSF 9) na działalność ubezpieczeniową w Grupie Kapitałowej.
  • Zmiany w MSR 40 oraz poprawki do MSSF 2014-2016 (MSSF 1, MSR 28) nie będą miały wpływu na sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej.