63. Zarządzanie Ryzykiem stopy procentowej

Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej

Definicja

Ryzyko stopy procentowej to ryzyko poniesienia straty na pozycjach bilansowych i pozabilansowych Grupy Kapitałowej wrażliwych na zmiany stóp procentowych, w wyniku zmian stóp procentowych na rynku.

Cel zarządzania

Ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian rynkowych stóp procentowych do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury pozycji bilansowych i pozabilansowych.

Identyfikacja i pomiar ryzyka

W Grupie Kapitałowej wykorzystywane są takie miary ryzyka stopy procentowej jak: wrażliwość dochodu odsetkowego, wrażliwość wartości ekonomicznej, wartość zagrożona (VaR), testy warunków skrajnych i luki przeszacowań.

Kontrola

Kontrola ryzyka stopy procentowej obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej limitów i wartości progowych dotyczących ryzyka stopy procentowej, w szczególności strategicznego limitu tolerancji na ryzyko stopy procentowej.

Prognozowanie i monitorowanie

W Grupie Kapitałowej regularnie monitoruje się:

  • poziom miar ryzyka stopy procentowej,
  • stopień wykorzystania strategicznego limitu tolerancji na ryzyko stopy procentowej,
  • stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych na ryzyko stopy procentowej.

Raportowanie

Raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym.

Działania zarządcze

Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Grupie Kapitałowej są: procedury dotyczące zarządzania ryzykiem stopy procentowej, limity i wartości progowe na ryzyko stopy procentowej.

W Grupie Kapitałowej zostały ustanowione limity i wartości progowe na ryzyko stopy procentowej m.in. na: wrażliwość dochodu odsetkowego, wrażliwość wartości ekonomicznej oraz straty.

Informacje finansowe

Luka przeszacowań

Luka przeszacowań prezentuje różnicę między wartością bieżącą pozycji aktywnych oraz pasywnych narażonych na ryzyko stopy procentowej, podlegających przeszacowaniu w danym przedziale czasowym, przy czym pozycje te ujmowane są w dacie transakcji.

Luka przeszacowań 0-1 miesiąc1-3 miesiące3-6 miesięcy6-12 miesięcy1-2 lata2-5 lat>5 latRazem
PLN (mln PLN) 31.12.2016
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa57 494,715 015,7(16 037,3)(7 718,7)(12 247,3)(25 600,4)5 938,716 845,4
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana57 494,772 510,456 473,048 754,336 507,010 906,616 845,4-
         
PLN (mln PLN) 31.12.2015
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa42 011,947 479,4(20 914,6)(22 134,4)(9 126,2)(17 943,5)3 141,722 514,3
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana42 011,989 491,368 576,746 442,337 316,119 372,622 514,3-
   

Luka przeszacowań 0-1miesiąc1-3miesiące3-6miesięcy6-12miesięcy1-2 lata2-5 lat>5 latRazem
USD (mln USD) 31.12.2016
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa731,0(828,9)(159,4)104,5175,17,7(123,4)(93,4)
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana731,0(97,9)(257,3)(152,8)22,330,0(93,4)-
         
USD (mln USD) 31.12.2015
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa300,1(376,1)(51,9)137,315,0(17,8)(127,4)(120,8)
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana300,1(76,0)(127,9)9,424,46,6(120,8)-
 

Luka przeszacowań 0-1miesiąc1-3miesiące3-6miesięcy6-12miesięcy1-2 lata2-5 lat>5 latRazem
EUR (mln EUR) 31.12.2016
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa2 640,7(959,7)(611,0)(116,9)(132,6)(833,6)70,157,0
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana2 640,71 681,01 070,0953,1820,6(13,0)57,0-
         
EUR (mln EUR) 31.12.2015
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa(21,3)416,1214,5(191,6)(381,8)(825,8)212,4(577,5)
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana(21,3)394,8609,3417,735,9(789,9)(577,5)-
    

Luka przeszacowań 0-1miesiąc1-3miesiące3-6miesięcy6-12miesięcy1-2 lata2-5 lat>5 latRazem
CHF (mln CHF) 31.12.2016
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa119,22 961,8159,5(1 839,3)1,6(324,9)(676,7)401,2
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana119,23 081,03 240,51 401,21 402,81 077,9401,2-
         
CHF (mln CHF) 31.12.2015
Grupa Kapitałowa - Luka okresowa(370,1)3 651,3124,2(1 808,4)(74,7)(416,7)(715,9)389,7
Grupa Kapitałowa - Luka skumulowana(370,1)3 281,23 405,41 597,01 522,31 105,6389,7-
 

Na koniec 2016 roku i 2015 roku Grupa Kapitałowa posiadała złotową skumulowaną lukę dodatnią w PLN we wszystkich horyzontach czasowych.

Miary wrażliwości

Ekspozycja Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA na ryzyko stopy procentowej kształtowała sią na dzień 31 grudnia 2016 roku w ramach przyjętych limitów. Grupa Kapitałowa była głównie narażona na ryzyko złotowej stopy procentowej. Spośród wszystkich stosowanych przez Grupę Kapitałową testów warunków skrajnych polegających na równoległym przesunięciu krzywych stóp procentowych, najbardziej niekorzystnym dla Grupy Kapitałowej był scenariusz równoległego przesunięcia krzywych stóp procentowych w PLN.

Ryzyko stopy procentowej dla walut PLN, EUR oraz CHF, generowane przez spółki Grupy Kapitałowej nie wpływało w istotny sposób na ryzyko stopy procentowej całej Grupy Kapitałowej i tym samym nie zmieniało istotnie jej profilu ryzyka. Ryzyko stopy procentowej dla USD było w istotny sposób zmieniane przez ekspozycję spółek Grupy Kapitałowej, w której największą rolę odgrywała ekspozycja KREDOBANK SA.

VaR Banku oraz analizę stress-testową narażenia Grupy Kapitałowej na ryzyko stopy procentowej przedstawia poniższa tabela:

Nazwa miary wrażliwości31.12.201631.12.2015
VaR 10 - dniowy przy poziomie ufności 99% (mln PLN)*268,8271,7
Równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych o 200 pb. (mln PLN) (test warunków skrajnych)**2 058,82 013,8

* Biorąc pod uwagę charakter prowadzonej działalności pozostałych Spółek Grupy Kapitałowej generujących istotne ryzyko stopy procentowej oraz specyfikę rynku, na którym działają, Grupa Kapitałowa nie wyznacza skonsolidowanej miary wrażliwości VaR. Spółki te wykorzystują własne miary ryzyka do zarządzania ryzykiem stopy procentowej. Miarę VaR 10-dniowy dla stopy procentowej dla głównych walut stosuje KREDOBANK SA, jej wartość na dzień 31 grudnia 2016 roku wyniosła ok. 8,9 mln PLN, a na dzień 31 grudnia 2015 roku 11,5 mln PLN.

** W tabeli zaprezentowano wartość najbardziej niekorzystnego testu warunków skrajnych spośród scenariuszy: przesunięcie krzywych stóp w poszczególnych walutach o 200 p.b. w górę oraz o 200 p.b w dół.

 

Na dzień 31 grudnia 2016 roku wartość zagrożona na stopie procentowej Banku w horyzoncie 10-dniowym (VaR 10-dniowy) wyniosła 268,8 miliona PLN, co stanowiło ok. 0,9% funduszy własnych Banku. Na dzień 31 grudnia 2015 roku miara VaR dla Banku wyniosła 271,6 miliona PLN, co stanowiło ok. 1,000% funduszy własnych Banku.