51. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej

Grupa Kapitałowa jest w posiadaniu instrumentów finansowych, które w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej.

Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe są niedostępne, stąd wartości godziwe są oszacowane przy zastosowaniu szeregu technik wyceny. Do wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych zastosowano model oparty na oszacowaniach wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp dyskontowych.

Wszystkie wyliczenia modelowe zawierają pewne uproszczenia i są wrażliwe na przyjmowane założenia. Poniżej przedstawiono podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania wartości godziwych instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej.

W przypadku pewnych grup instrumentów finansowych, ze względu na brak oczekiwanych istotnych różnic pomiędzy wartością bilansową a godziwą wynikający z charakterystyki tych grup (np. krótkoterminowy charakter, wysoka korelacja z parametrami rynkowymi, unikalność instrumentu) przyjęto, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu zgodna z wartością godziwą. Dotyczy to następujących grup instrumentów finansowych:

  • kredyty i pożyczki udzielone klientom: część portfela kredytów mieszkaniowych („stary” portfel kredytów mieszkaniowych), kredyty z brakiem określonego harmonogramu spłaty, kredyty wymagalne na moment wyceny,
  • zobowiązania Grupy Kapitałowej wobec klientów: zobowiązania bez określonego harmonogramu spłaty, inne specyficzne produkty, dla których nie można mówić o istnieniu rynku,
  • depozyty i lokaty międzybankowe o terminie zapadalności do 7 dni lub o zmiennym oprocentowaniu,
  • kredyty lub pożyczki udzielone i zaciągnięte na rynku międzybankowym o zmiennym oprocentowaniu (zmiana oprocentowania maksymalnie co 3 miesiące),
  • kasa i środki w Banku Centralnym oraz zobowiązania wobec Banku Centralnego,
  • inne aktywa i zobowiązania finansowe.

W odniesieniu do kredytów i pożyczek udzielonych klientom bez rozpoznanej utraty wartości zastosowano model oparty o szacowania wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych uwzględniający wysokość marży na ryzyko kredytowe oraz urealnione terminy spłaty wynikające z umów kredytowych. Bieżący poziom marż został wyznaczony dla transakcji zawartych w ostatnim kwartale zakończonym dniem bilansowym na instrumentach o podobnym ryzyku kredytowym. W przypadku kredytów walutowych zastosowano bieżącą marżę dla kredytów w PLN skorygowaną o koszt pozyskania waluty w transakcjach basis-swap. Wycena nie uwzględnia ryzyka skutków potencjalnych propozycji rozwiązań systemowych, które mogłyby skutkować poniesieniem przez Grupę Kapitałową strat na portfelu kredytów hipotecznych w CHF. Dla kredytów z rozpoznaną utratą wartości przyjmuje się, że wartość godziwa jest równa wartości bilansowej.

Wartość godziwą depozytów oraz innych zobowiązań wobec klientów innych niż banki o ustalonym terminie wymagalności oszacowano na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami procentowymi właściwymi dla poszczególnych produktów depozytowych. Wartość godziwa obliczana jest dla każdego depozytu oraz zobowiązania, następnie wartości godziwe dla całego portfela depozytowego grupowane są według rodzaju produktu oraz segmentu klienta. Dla depozytów płatnych na żądanie przyjmuje się, że dla nich wartość godziwa równa się ich wartości bilansowej.

Wartość godziwą długu podporządkowanego Grupy Kapitałowej oszacowano na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych w oparciu o krzywą rentowności.

Wartość godziwą zobowiązania z tytułu emisji papierów dłużnych wyemitowanych przez PKO Bank Polski SA oszacowano na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami rynku międzybankowego.

Wartość godziwą zobowiązania z tytułu emisji papierów dłużnych wyemitowanych przez PKO Finance AB oszacowano na podstawie kwotowań Bloomberg.

Wartość godziwą lokat i depozytów międzybankowych oszacowano na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami rynku międzybankowego.

Należności z tytułu leasingu finansowego oszacowano na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy zastosowaniu wewnętrznej stopy zwrotu dla transakcji leasingowych tego samego rodzaju zawieranych przez Grupę Kapitałową w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień kończący okres sprawozdawczy.

 poziom hierarchii wartości godziwejmetoda wyceny31.12.2016
   wartość bilansowa wartość godziwa
Kasa, środki w Banku Centralnymndwartość wymaganej zapłaty13 325,113 325,1
Należności od banków2zdyskontowane przepływy pieniężne5 345,45 344,4
Kredyty i pożyczki udzielone klientom    200 606,5 199 125,5
kredyty mieszkaniowe3zdyskontowane przepływy pieniężne106 121,3102 351,1
kredyty gospodarcze3zdyskontowane przepływy pieniężne52 914,953 731,5
kredyty konsumpcyjne3zdyskontowane przepływy pieniężne23 221,924 700,7
dłużne papiery wartościowe (korporacyjne)3zdyskontowane przepływy pieniężne2 282,82 209,2
dłużne papiery wartościowe (komunalne)3zdyskontowane przepływy pieniężne2 587,92 587,9
transakcje z przyrzeczeniem odkupu3zdyskontowane przepływy pieniężne1 339,01 339,0
należności z tytułu leasingu finansowego3zdyskontowane przepływy pieniężne12 138,712 206,1
Inwestycyjne papiery wartościowe utrzymywane do terminu zapadalności3zdyskontowane przepływy pieniężne465,6466,1
Inne aktywa finansowe3wartość wymaganej zapłaty z uwzględnieniem utraty wartości2 247,12 247,1
Zobowiązania wobec Banku Centralnego2wartość wymaganej zapłaty4,14,1
Zobowiązania wobec innych banków2zdyskontowane przepływy pieniężne19 208,419 211,1
Zobowiązania wobec klientów   205 066,4 205 005,3
wobec podmiotów gospodarczych3zdyskontowane przepływy pieniężne48 657,148 650,3
wobec jednostek budżetowych3zdyskontowane przepływy pieniężne8 408,98 408,9
wobec ludności3zdyskontowane przepływy pieniężne148 000,4147 946,1
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych1, 2kwotowania rynkowe/ zdyskontowane przepływy pieniężne14 493,214 752,5
Dług podporządkowany2zdyskontowane przepływy pieniężne2 539,02 525,8
Inne zobowiązania finansowe3wartość wymaganej zapłaty3 059,13 059,1

 poziom hierarchii wartości godziwejmetoda wyceny31.12.2015
   wartość bilansowa wartość godziwa
Kasa, środki w Banku Centralnymndwartość wymaganej zapłaty13 743,913 743,9
Należności od banków2zdyskontowane przepływy pieniężne4 553,04 553,0
Kredyty i pożyczki udzielone klientom    190 413,7 183 613,8
kredyty mieszkaniowe3zdyskontowane przepływy pieniężne100 668,693 429,7
kredyty gospodarcze3zdyskontowane przepływy pieniężne58 068,558 759,7
kredyty konsumpcyjne3zdyskontowane przepływy pieniężne21 959,821 815,6
dłużne papiery wartościowe (korporacyjne)3zdyskontowane przepływy pieniężne2 591,92 483,9
dłużne papiery wartościowe (komunalne)3zdyskontowane przepływy pieniężne2 692,72 692,7
transakcje z przyrzeczeniem odkupu3zdyskontowane przepływy pieniężne4 432,24 432,2
Inwestycyjne papiery wartościowe utrzymywane do terminu zapadalności3zdyskontowane przepływy pieniężne210,3213,6
Inne aktywa finansowe3wartość wymaganej zapłaty z uwzględnieniem utraty wartości875,2875,2
Zobowiązania wobec Banku Centralnego2wartość wymaganej zapłaty4,24,2
Zobowiązania wobec innych banków2zdyskontowane przepływy pieniężne18 288,818 288,8
Zobowiązania wobec klientów   195 758,5 195 719,0
wobec podmiotów gospodarczych3zdyskontowane przepływy pieniężne51 213,751 214,2
wobec jednostek budżetowych3zdyskontowane przepływy pieniężne9 134,49 134,4
wobec ludności3zdyskontowane przepływy pieniężne135 410,4135 370,4
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych1, 2kwotowania rynkowe/ zdyskontowane przepływy pieniężne9 361,29 637,4
Dług podporządkowany2zdyskontowane przepływy pieniężne2 499,22 486,2
Inne zobowiązania finansowe3wartość wymaganej zapłaty2 282,82 282,8