Konkurencja

Na koniec 2016 roku sytuacja sektora bankowego pozostawała stabilna. Jednak w otoczeniu banków utrzymuje się szereg źródeł ryzyka, w tym ryzyko o charakterze regulacyjnym związane z walutowymi kredytami mieszkaniowymi.

W warunkach stabilnego wzrostu gospodarczego, w 2016 roku sektor bankowy wypracował zysk netto w wysokości 13,9 mld PLN (+24,3% r/r). Wysokie, dwucyfrowe tempo wzrostu zysku netto jest efektem wpływu zdarzeń jednorazowych, które wystąpiły w zarówno w 2016 jak i 2015 roku; do najistotniejszych należały:

w 2015 roku:

  • dotworzenie  odpisów na portfel kredytowy SK Banku w Wołominie (SK Bank),
  • dokonanie przez banki wpłat na fundusz ochrony środków gwarantowanych (FOŚG) w związku z upadłością SK Banku,
  • poniesienie przez banki kosztów związanych z utworzeniem Funduszu Wsparcia Kredytobiorców,

w 2016 roku: dodatkowy przychód z tytułu rozliczenia transakcji Visa Europe Ltd. przez Visa Inc. (transakcja Visa).

W 2016 roku, oprócz rozliczenia transakcji Visa, poziomowi zysku netto sektora bankowego sprzyjały: obserwowana poprawa wyniku odsetkowego (zarówno dzięki wzrostowi przychodów odsetkowych r/r jak i znacznemu spadkowi kosztów odsetkowych) oraz relatywnie stabilny poziom wyniku z tytułu odpisów (po wyłączeniu wpływu zdarzeń jednorazowych).

Negatywny wpływ na poziom zysku netto miały obciążenia związane z tzw. podatkiem bankowym oraz obniżenie wyniku z tytułu opłat i prowizji.

Rentowność sektora bankowego na koniec 2016 roku, mierzona wskaźnikiem ROE, wzrosła do 7,7% w stosunku do rekordowo niskiego poziomu 6,6% odnotowanego na koniec 2015 roku.

Utrzymująca się dobra sytuacja gospodarcza sprzyjała wzrostowi aktywów banków. Na koniec 2016 roku sektor bankowy odnotował wzrost skali działania. Suma bilansowa sektora bankowego wzrosła do 1 711 mld PLN (+7,0% r/r). W strukturze aktywów nastąpiły zmiany związane z wprowadzonym podatkiem bankowym; zmniejszył się udział transakcji repo oraz wzrósł udział papierów skarbowych (do ok. 15% wobec 12% przed wprowadzeniem podatku bankowego).

Na koniec 2016 roku wartość kredytów sektora bankowego wzrosła do 1 130 mld PLN, a tempo ich wzrostu w 2016 roku pozostawało na umiarkowanym poziomie (4,9% r/r). Na sytuację na rynku kredytów oddziaływało:
(1) kontynuowane wyraźne wyhamowanie tempa wzrostu r/r kredytów mieszkaniowych osób prywatnych (+4,9% wobec 7,1% na koniec 2015 roku; po skorygowaniu o zmiany kursowe odnotowano względną stabilizację), (2) kontynuowane wyhamowanie tempa wzrostu r/r kredytów przedsiębiorstw (do 5,4% wobec 8,3% na koniec 2015 roku) oraz (3) przyspieszenie tempa wzrostu r/r kredytów konsumpcyjnych (do 7,3% wobec 6,6% na koniec 2015 roku). Kredyty konsumpcyjne, obok kredytów mieszkaniowych w PLN, stanowiły jedną z najszybciej rozwijających się kategorii kredytów. W warunkach niskich stóp procentowych sprzyjała temu koncentracja banków na produktach bardziej dochodowych i jednocześnie generujących relatywnie niskie wymogi kapitałowe.

Sytuacja na rynku depozytowym w 2016 roku była kształtowana przez poprawę sytuacji na rynku pracy i wzrost dochodów ludności oraz dobrą sytuację płynnościową przedsiębiorstw, a także utrzymujący się niski poziom stóp procentowych oraz niską historyczną atrakcyjność alternatywnych do depozytów bankowych produktów oszczędnościowo-inwestycyjnych.

Na koniec 2016 roku wolumen depozytów sektora bankowego wzrósł do 1 145 mld PLN, a jego tempo przyspieszyło do 9,5% r/r wobec 7,5% na koniec 2015 roku. Ta sytuacja była rezultatem: (1) utrzymującego się wysokiego tempa wzrostu r/r depozytów osób prywatnych (9,5% r/r na koniec 2016 roku wobec 9,8% na koniec 2015 roku), (2) wyhamowania tempa wzrostu r/r depozytów przedsiębiorstw (8,2% r/r wobec 10,5% r/r na koniec 2015 roku) oraz (3) wzrostu depozytów sektora budżetowego (24,8% r/r wobec spadku o 16,6% r/r na koniec 2015 roku).

Utrzymujące się w 2016 roku wysokie tempo wzrostu depozytów sektora bankowego, któremu towarzyszyło umiarkowane tempo wzrostu wolumenu kredytów sektora bankowego, spowodowało spadek na koniec 2016 roku relacji Kredyty/Depozyty do historycznie niskiego poziomu 97,8%. Tak niski poziom relacji Kredyty/Depozyty obserwowany był wcześniej w 2008 roku.